« Hypnose » : différence entre les versions
Bot: Created Hypnosis article in Susu |
Bot: Created Hypnosis article in North Frisian |
||
| Ligne 1 : | Ligne 1 : | ||
''' | '''Hypnosis''' (faan ualgreks ὕπνος ''hýpnos'', „slaap“) as en stant faan fokused atenksjoon, hööch suggestibiliiteet an fergrateret fantasii, diar uun a psüchologii an medesiin üs terapeutisk werksteed brükt woort. Uun Sjiisklun an uk uun a Nuurdfresk regiunen woort hypnosis üs en seriöös metood faan komplementäärmedesiin an psüchotherapii seed. | ||
== | == Definitsioon == | ||
''' | Hypnosis as '''en natüürelk stant faan atenksjoon''' an ei en slaap of bewustloshaid. Di hypnotiisk stant woort uk üs trance betiakent, huar di persöönelk fokus so stark üüb en ään saak of ütjsaag (suggestioon) riichtet as, dat öler atenksjoons- of wahrnemangsprosessen temelk turagluun. Uun a Nuurdfresk spriakwiis küd am diarför uk „düüwentrünj“ of „deep atenksjoon“ sai. A wichtagst eegenskap as a suggestibiliiteet, det mentool iinrachtang tu feranrangin, wat uun di stant mögelk woort. En profesionel hypnotiseur, diar uun Sjiisklun üüb en medesiinisk of psücholoogisk grünjlaag werket, leeder di klant (of prooband) uun di stant an brükt suggestioonen, am feranrangin tu stümulen. | ||
== Histoorie == | |||
=== Globool histoorie === | |||
A iarst spöören faan hypnotisk praktiiken san uun a kultuuren faan a ualgreken an a egüpten tu finjen, huar slaaptempeln (Asklepieia) för heelkünjen brükt wurd. A modern hypnosis begand mä Franz Anton Mesmer (1734–1815) uun't 18. juarhunert, diar mä sin „tiarisk magnetismus“ (Mesmerismus) werket. James Braid (1795–1860), en skots dokter, neemd at iarst „hypnotism“ an skreew di neuropsücholoogisk grünjlaag. Sigmund Freud brükt hypnosis iarst, eer hi a psykoanaalüüs ütjwerket. Uun't 20. juarhunert wiar Milton H. Erickson (1901–1980) beslüsag, diar a nei, indirekt an persöönelk maaget hypnoterapii ütjwerket, wat daalang a standard uun a terapii as. | |||
== | === Lokool histoorie uun Sjiisklun an Nuurdfresklun === | ||
== | Uun Sjiisklun wiar hypnosis lung tidj üüs kwakdokterei uunsen. Efter a Naist Wäältkrich wurd at faan doktern üüs Johannes Heinrich Schultz (üübwenangsterapii) an psücholoogen weder ütjwerket. Uun a 1970er juaren wurd hypnosis uun Sjiisklun üüs terapeutisk metood amfangend anerkäänd. Uun a Nuurdfresk regiunen wiar at brük faan suggestiif metooden uun a folkmedesiin bekäänd, t.b. bi't „Wäärkheelen“ of bi ruarhaidstechniken faan a Seelter fresken. Daalang jaft at uun Schleswig-Holstian föl kursen an fertreedangen faan a '''[[Deutsche Gesellschaft für Hypnose und Hypnotherapie e.V. (DGH)]]''', diar uk uun Flensborag, Hüsem an Haliiglun aktiv as. Uun a regiun werket uk a '''Milton Erickson Gesellschaft für klinische Hypnose (M.E.G.)''' mä fertreedangen uun Nuurdsjiisklun. | ||
== | == Tiaken == | ||
Hypnosis woort uun ferskeelen konteksten brükt. A wichtagsten tiaken san: | |||
* '''Klinisk Hypnoterapii:''' Brükt faan psüchotherapeuten an doktern tu't behanneln faan angster, depresioonen, smerten, sloopstörungen an verslaawangen. Uk bi't '''[[Regressioonshypnose]]''' woort di klant tu ualaagen tidjpunten feerd, am traumas of konflikten tu bewerkin. | |||
* '''Medisiinisk Hypnosis:''' Uun a suurgerii (hypnosid) of bi kankerpatienten tu't reduktsioon faan siidweer an angst. | |||
* '''Psücholoogisk Hypnoterapii:''' Üüs dial faan en psüchotherapii, t.b. uun a ferheelens- of deepenspsücholoogii. | |||
* '''Ego-stäärkin-Hypnosis:''' Tu't ferbeedrin faan leistangen, t.b. uun a sport (mentool trainin) of bi't spreekin föör en publikum. | |||
* '''Show-Hypnosis:''' Üüs onerhualang uun teooter of bi evenemangen, huar at ei am terapii, man am at effekt gungt. Diar san uun Sjiisklun strik regeln för. | |||
== | == Wedenskapelk forsknin == | ||
A wedenskapelk forsknin tu hypnosis as uun Sjiisklun stark, fööraal uun a neurowedenskapen. Institutsioonen so üüs dat '''Max-Planck-Institut für Kognitions- und Neurowissenschaften''' uun Leipzig of dat '''Universitätsklinikum Tübingen''' forsk bi fMRI-studien, hü di harn uun trance werket. At wiset, dat uun di hypnotiisk stant a aktiwiiteet faan brainregioonen (t.b. det dorsolateral prefrontal cortex) feranert, wat a kontrool auer atenksjoon an suggestioon ferkläärt. Üüb det grünjlaag as hypnosis üüs terapeutisk metood faan a wichtagst profesionel selskapen, so üüs a '''Deutsche Gesellschaft für Psychosomatische Medizin und Ärztliche Psychotherapie (DGPM)''', anerkäänd. At gongt ei am „magii“, man am en natüürelk, neurobioloogisk begrünjet prosess. | |||
* ''' | == Anwenangen == | ||
* ''' | Uun Sjiisklun woort hypnosis fööraal uun fölag gebiiten brükt: | ||
* ''' | * '''Psüchosoomaatik:''' Behanneln faan kroonisk smerten, tinnitus, irritable bowel syndrome (IBS). | ||
* ''' | * '''Psüchiatrii:''' Bi posttraumatisk stressstörung (PTBS), fobiin, depresioonen an verslaawangen (rookin, alkohol). | ||
* ''' | * '''Günaakologii:''' Geboortsföörbereiin (hypnobirthing), reduktsioon faan angster för suurgerin. | ||
* '''Diaknostik:''' Üüs dial faan psücholoogisk testin. | |||
* '''Breedin:''' Mentool trainin faan atleten, ferbetrin faan koncentratsioon bi skölern of studen. | |||
Uun a Nuurdfresk regiunen jaft at daalang föl kursen för stresmaanagment of roowhaidstechniken, diar hypnotisk elementen brük. | |||
== Lagelk status uun Sjiisklun == | |||
Hypnosis üüs terapeutisk of medesiinisk behanneln as uun Sjiisklun strik regelt. Bluat lüüd mä en '''stootelk anerkänd ütjbildang''' (t.b. doktern, psücholoogisk psüchotherapeuten, heelpraktikern mä staatk prüüwin) dürfen klinisk hypnoterapii üübo. A ütjbildangen faan a DGH of M.E.G. san üüs kwalifitsiaret anerkäänd. Show-hypnosis as ferbaden för jongen oner 14 juar an mut för jongen oner 18 juar bluat mä skraftelk tuustemin faan a ualer. A '''Berufsverband Deutscher Psychologinnen und Psychologen (BDP)''' an a '''Bundesärztekammer''' haa riichtlinjen för a brük. En grat ferskeel as diarför tesken terapeutisk hypnosis an onerhualangshypnosis tu maagin. | |||
== | == Kultureel instelin == | ||
Uun Sjiisklun as hypnosis daalang üüs seriöös, komplementäär metood uunsen, man jaft noch föl foorurdialen. Uun a Nuurdfresk regiunen, huar a mental heelkünst faan a folkmedesiin (t.b. „Beten un Binnen“) noch bekäänd as, woort at brük faan suggestiif metooden ofer üüs natüürelk uunsen. Uun a stääden so üüs Hamborag of Kiel as hypnosis üüs deel faan a modern leewensstil akseptiert. Uun a miat woort at uk faan a gesetskrankenküren üüs „Hilfsmittel“ bi kroonisk siidjukhaiden betolet. Uun a media (t.b. uun sjiisk fernseesendungen) woort hypnosis oober uk noch föl üüs spektakel brükt, wat tu ferwirrin tuup mä a terapeutisk brük feerd. | |||
== Bekäänd praktiikern faan Sjiisklun == | |||
* '''Prof. Dr. Dirk Revenstorf:''' Psücholoog an hypnosisforsker faan de Universität Tübingen, iar president faan a DGH. | |||
* '''Dr. Wolfgang Lenk:''' Dokter an psychotherapeut uun Hamborag, wichtag fertreeder faan a klinisk hypnosis uun Nuurdsjiisklun. | |||
* '''Gunther Schmidt:''' Dokter an psychotherapeut, direkter faan dat Milton Erickson Institut Heidelberg. | |||
* '''Johannes Heinrich Schultz:''' Sjiisk neuroloog an psüchiiater, skreew a „autogen Training“, en faan hypnosis beinflöödet metood. | |||
* '''Lüüd uun a Nuurdfresk regiun:''' Föl psücholoogisk psüchotherapeuten an heelpraktikern uun Flensborag, oner Eiderstedt an uun a Geest ööw hal hipnosis uun önjt praktiik. | |||
== | == Luke uk diar == | ||
* [[Psüchotherapii]] | |||
* [[Autogen Training]] | |||
* | * [[Regressioonshypnose]] | ||
* [[Suggestioon]] | |||
* [[Milton H. Erickson]] | |||
* [[Deutsche Gesellschaft für Hypnose und Hypnotherapie]] | |||
* [[ | |||
* [[ | |||
* [[ | |||
* [[ | |||
* [[ | |||
[[Category:Hypnosis]] | [[Category:Hypnosis]] | ||
[[Category:Psychology]] | [[Category:Psychology]] | ||
Version du 1 avril 2026 à 16:33
Hypnosis (faan ualgreks ὕπνος hýpnos, „slaap“) as en stant faan fokused atenksjoon, hööch suggestibiliiteet an fergrateret fantasii, diar uun a psüchologii an medesiin üs terapeutisk werksteed brükt woort. Uun Sjiisklun an uk uun a Nuurdfresk regiunen woort hypnosis üs en seriöös metood faan komplementäärmedesiin an psüchotherapii seed.
Definitsioon
Hypnosis as en natüürelk stant faan atenksjoon an ei en slaap of bewustloshaid. Di hypnotiisk stant woort uk üs trance betiakent, huar di persöönelk fokus so stark üüb en ään saak of ütjsaag (suggestioon) riichtet as, dat öler atenksjoons- of wahrnemangsprosessen temelk turagluun. Uun a Nuurdfresk spriakwiis küd am diarför uk „düüwentrünj“ of „deep atenksjoon“ sai. A wichtagst eegenskap as a suggestibiliiteet, det mentool iinrachtang tu feranrangin, wat uun di stant mögelk woort. En profesionel hypnotiseur, diar uun Sjiisklun üüb en medesiinisk of psücholoogisk grünjlaag werket, leeder di klant (of prooband) uun di stant an brükt suggestioonen, am feranrangin tu stümulen.
Histoorie
Globool histoorie
A iarst spöören faan hypnotisk praktiiken san uun a kultuuren faan a ualgreken an a egüpten tu finjen, huar slaaptempeln (Asklepieia) för heelkünjen brükt wurd. A modern hypnosis begand mä Franz Anton Mesmer (1734–1815) uun't 18. juarhunert, diar mä sin „tiarisk magnetismus“ (Mesmerismus) werket. James Braid (1795–1860), en skots dokter, neemd at iarst „hypnotism“ an skreew di neuropsücholoogisk grünjlaag. Sigmund Freud brükt hypnosis iarst, eer hi a psykoanaalüüs ütjwerket. Uun't 20. juarhunert wiar Milton H. Erickson (1901–1980) beslüsag, diar a nei, indirekt an persöönelk maaget hypnoterapii ütjwerket, wat daalang a standard uun a terapii as.
Lokool histoorie uun Sjiisklun an Nuurdfresklun
Uun Sjiisklun wiar hypnosis lung tidj üüs kwakdokterei uunsen. Efter a Naist Wäältkrich wurd at faan doktern üüs Johannes Heinrich Schultz (üübwenangsterapii) an psücholoogen weder ütjwerket. Uun a 1970er juaren wurd hypnosis uun Sjiisklun üüs terapeutisk metood amfangend anerkäänd. Uun a Nuurdfresk regiunen wiar at brük faan suggestiif metooden uun a folkmedesiin bekäänd, t.b. bi't „Wäärkheelen“ of bi ruarhaidstechniken faan a Seelter fresken. Daalang jaft at uun Schleswig-Holstian föl kursen an fertreedangen faan a Deutsche Gesellschaft für Hypnose und Hypnotherapie e.V. (DGH), diar uk uun Flensborag, Hüsem an Haliiglun aktiv as. Uun a regiun werket uk a Milton Erickson Gesellschaft für klinische Hypnose (M.E.G.) mä fertreedangen uun Nuurdsjiisklun.
Tiaken
Hypnosis woort uun ferskeelen konteksten brükt. A wichtagsten tiaken san:
- Klinisk Hypnoterapii: Brükt faan psüchotherapeuten an doktern tu't behanneln faan angster, depresioonen, smerten, sloopstörungen an verslaawangen. Uk bi't Regressioonshypnose woort di klant tu ualaagen tidjpunten feerd, am traumas of konflikten tu bewerkin.
- Medisiinisk Hypnosis: Uun a suurgerii (hypnosid) of bi kankerpatienten tu't reduktsioon faan siidweer an angst.
- Psücholoogisk Hypnoterapii: Üüs dial faan en psüchotherapii, t.b. uun a ferheelens- of deepenspsücholoogii.
- Ego-stäärkin-Hypnosis: Tu't ferbeedrin faan leistangen, t.b. uun a sport (mentool trainin) of bi't spreekin föör en publikum.
- Show-Hypnosis: Üüs onerhualang uun teooter of bi evenemangen, huar at ei am terapii, man am at effekt gungt. Diar san uun Sjiisklun strik regeln för.
Wedenskapelk forsknin
A wedenskapelk forsknin tu hypnosis as uun Sjiisklun stark, fööraal uun a neurowedenskapen. Institutsioonen so üüs dat Max-Planck-Institut für Kognitions- und Neurowissenschaften uun Leipzig of dat Universitätsklinikum Tübingen forsk bi fMRI-studien, hü di harn uun trance werket. At wiset, dat uun di hypnotiisk stant a aktiwiiteet faan brainregioonen (t.b. det dorsolateral prefrontal cortex) feranert, wat a kontrool auer atenksjoon an suggestioon ferkläärt. Üüb det grünjlaag as hypnosis üüs terapeutisk metood faan a wichtagst profesionel selskapen, so üüs a Deutsche Gesellschaft für Psychosomatische Medizin und Ärztliche Psychotherapie (DGPM), anerkäänd. At gongt ei am „magii“, man am en natüürelk, neurobioloogisk begrünjet prosess.
Anwenangen
Uun Sjiisklun woort hypnosis fööraal uun fölag gebiiten brükt:
- Psüchosoomaatik: Behanneln faan kroonisk smerten, tinnitus, irritable bowel syndrome (IBS).
- Psüchiatrii: Bi posttraumatisk stressstörung (PTBS), fobiin, depresioonen an verslaawangen (rookin, alkohol).
- Günaakologii: Geboortsföörbereiin (hypnobirthing), reduktsioon faan angster för suurgerin.
- Diaknostik: Üüs dial faan psücholoogisk testin.
- Breedin: Mentool trainin faan atleten, ferbetrin faan koncentratsioon bi skölern of studen.
Uun a Nuurdfresk regiunen jaft at daalang föl kursen för stresmaanagment of roowhaidstechniken, diar hypnotisk elementen brük.
Lagelk status uun Sjiisklun
Hypnosis üüs terapeutisk of medesiinisk behanneln as uun Sjiisklun strik regelt. Bluat lüüd mä en stootelk anerkänd ütjbildang (t.b. doktern, psücholoogisk psüchotherapeuten, heelpraktikern mä staatk prüüwin) dürfen klinisk hypnoterapii üübo. A ütjbildangen faan a DGH of M.E.G. san üüs kwalifitsiaret anerkäänd. Show-hypnosis as ferbaden för jongen oner 14 juar an mut för jongen oner 18 juar bluat mä skraftelk tuustemin faan a ualer. A Berufsverband Deutscher Psychologinnen und Psychologen (BDP) an a Bundesärztekammer haa riichtlinjen för a brük. En grat ferskeel as diarför tesken terapeutisk hypnosis an onerhualangshypnosis tu maagin.
Kultureel instelin
Uun Sjiisklun as hypnosis daalang üüs seriöös, komplementäär metood uunsen, man jaft noch föl foorurdialen. Uun a Nuurdfresk regiunen, huar a mental heelkünst faan a folkmedesiin (t.b. „Beten un Binnen“) noch bekäänd as, woort at brük faan suggestiif metooden ofer üüs natüürelk uunsen. Uun a stääden so üüs Hamborag of Kiel as hypnosis üüs deel faan a modern leewensstil akseptiert. Uun a miat woort at uk faan a gesetskrankenküren üüs „Hilfsmittel“ bi kroonisk siidjukhaiden betolet. Uun a media (t.b. uun sjiisk fernseesendungen) woort hypnosis oober uk noch föl üüs spektakel brükt, wat tu ferwirrin tuup mä a terapeutisk brük feerd.
Bekäänd praktiikern faan Sjiisklun
- Prof. Dr. Dirk Revenstorf: Psücholoog an hypnosisforsker faan de Universität Tübingen, iar president faan a DGH.
- Dr. Wolfgang Lenk: Dokter an psychotherapeut uun Hamborag, wichtag fertreeder faan a klinisk hypnosis uun Nuurdsjiisklun.
- Gunther Schmidt: Dokter an psychotherapeut, direkter faan dat Milton Erickson Institut Heidelberg.
- Johannes Heinrich Schultz: Sjiisk neuroloog an psüchiiater, skreew a „autogen Training“, en faan hypnosis beinflöödet metood.
- Lüüd uun a Nuurdfresk regiun: Föl psücholoogisk psüchotherapeuten an heelpraktikern uun Flensborag, oner Eiderstedt an uun a Geest ööw hal hipnosis uun önjt praktiik.